نوسانات این چند روزه دلیلش چه هست؟ آیا بدتر میشه؟
روند کاهش ارزش ریال در ایران همانند تمام کشورهایی که با کاهش ارزش پول مواجه هستند ناشی از «تورم» است که به صورت فزاینده ای در حال رشد است.
تورم نقطه به نقطه در ماه گذشته به بیش از ۵۲٪ رسیده است و این قابل پیشبینی بود، دلیل قابل پیش بینی بودن هم دو مولفه مهم است:
رشد شدید نقدینگی M2 بانک مرکزی در چند ماه گذشته که به بیش از ۳۶٪ رشد کرده است و کاهش شدید رشد اقتصادی.
رشد نقدینگی در ایران همواره وجود داشته است ولی بعد از تحریم های دور اول اتمی از سال ۱۳۹۰ تا امروز نقدینگی M2 در ایران ۳۱ برابر شده است در صورتی که رشد اقتصادی میانگین نهایتا ۱٪ بوده و این موجب تورم پایدار شده است.
کاهش شدید درآمدهای نفتی در کنار رکود عمیق که رشد اقتصادی را به همراه داشته روند کاهش ارزش ریال را پایدار و قطعی می نماید.
نوسانات این روزها چند دلیل دارد، یکی عدم بازگشت دلارهای صادراتی به کشور که دلیل آن را به تراست های صادراتی مرتبط می دانند و دلیل مهم تر کاهش صادرات نفت عنوان میشود، همچنین بودجه ۱۴۰۵ دولت خود نمایانگر آب شدن توان اقتصادی است که ۷۰٪ درآمدهای نفتی در آن کاهش را نشان میدهد و ۶۰٪ به درآمدهای مالیاتی بیشتر اشاره دارد.
لذا، کاهش ارزش ریال با تداوم تورم فزاینده بالای ۶۰٪ حتمی است .
این قیمت و تورم چه تاثیری بر معیشت مردم داره؟
کاهش ارزش ریال موجب شده است که حداقل حقوق به دلار در ایران به زیر ۸۰ دلار در ماه برسد و این یعنی تعمیق فقر و فلاکت اقتصادی.
کاهش قدرت خرید موجب کاهش مصرف در طرف تقاضای اقتصادی و گسترده تر شدن رکود میشود.
این روند با ادامه تورم موجب آسیب جدی به قشر متوسط و هل داده شدن آنها به لایه های پایین تر و فقیر تر شدن جامعه میشود.
قدرت خرید ایرانیان به دلار در یکسال گذشته ۱۰۰٪ کاهش داشته است که این رقم با کاهش ثروت دلاری آنها هم همراه بوده است.
چرخه تورم و کاهش ارزش ریال در آینده موجب خواهد شد که درآمد سرانه ایرانیان در حد کشور پاکستان کاهش یابد که این مورد را من چند سال پیش طی یک مقاله تحت عنوان «پاکستانیزه شدن اقتصاد ایران» منتشر کرده ام.
فکر میکنین جلو نوسانات بشه گرفت؟
در کوتاه مدت بانک مرکزی با مداخله در روند عرضه و تقاضا، با محدودیت شدید در واردات و ایجاد صف های ارز میتواند برای مدت کمی جلوی روند کاهش را بگیرد ولی بدون کنترل تورم دیر یا زود مجدد نوسانات رو به بالا خود را نشان می دهند.
رتبه آزادی تجارت خارجی ایران ۱۶۵ از ۱۶۵ است(منبع موسسه فریزر) و این یعنی شدت بسیار زیاد در کنترل واردات و تخصیص ارزی.
ریال در ۱۰ سال گذشته ارزش خود را ۴۳ برابر از دست داده و این روند با ادامه رشد نقدینگی(Money Supply ) و عدم رشد اقتصادی ادامه خواهد داشت.
همچنین ریسک های اقتصادی، سیاسی و بین المللی روند تبدیل ریال به دلار و طلا را افزایش داده و همین امر خود کاتالیزور کاهش ارزش ریال است.
نبود چشم انداز روشن اقتصادی برای عموم در کنار کسری بودجه شدید دولت این روند را تسریع خواهد کرد.
سوالی که ذهن هر ایرانی را آزار میدهد!
ایران دومین منابع گاز و نفت و ۷٪ از منابع معدنی جهان را داراست
یعنی تقریبا با ۱۰٪ منابع زیرزمینی و جهان فقط ۰.۳٪ تولید ناخالص چرا؟
اقتصاد ترکیه و عربستان ۴ برابر ایران شده!
آنها چگونه توانسته اند به رشد اقتصادی برسند؟
پیمان مولوی، اقتصاددان و نویسنده کتاب رقص بازارها ، روز دوشنبه ۵ آبان ۱۴۰۴ در اتاق بازرگانی اصفهان درباره «نقش زنان در پایداری و بقای بنگاهها با رویکرد به مدیریت ثروت» سخنرانی کرد.


1) سناریوی ملایم — «افزایش نظارت و تحریمهای هدفمند»
• چه میشود: OFAC تحریمهای هدفمند بیشتری (افراد، شرکتها، چند آدرس کیفپول) اعلام میکند؛ برخی صرافیها/استیبلکوینها رفتار محتاطانهتر نشان میدهند، اما بازار کلی باز میماند.
• پیامد برای ایرانیان: برخی آدرسها/خدمات مشخص قفل یا ناپدید میشوند؛ نقدشوندگی استیبلکوینهای خاص پایین میآید؛ هزینهٔ تراکنش و پراکندگی نرخها افزایش مییابد.
• پیامد برای کارگزاریها: نیاز فورّی به تقویت سازوکارهای AML/KYC و مانیتورینگ آدرسها؛ خطر جریمه/مسئولیت معاملاتی برای تعامل با نهادهای مشخص.
• شواهد: انتشار متوالی تحریمهای OFAC روی آدرسهای رمزارزی و واکنش فوری پلتفرمها.
