بازار سرمایه، آینده را قیمتگذاری میکند، نه گذشته
بازار سرمایه، آینده را قیمتگذاری میکند، نه گذشته
اقتصاد چین در ظاهر به ایالات متحده آمریکا نزدیک شده، اما آنچه در لایههای عمیقتر دیده میشود، تصویر کاملاً متفاوتی را روایت میکند؛ تصویری که بیش از آنکه درباره «اندازه» باشد، درباره «کیفیت» و «پایداری» است.
از منظر تولید ناخالص داخلی (GDP)، چین در سالهای اخیر به حدود سهچهارم اقتصاد آمریکا رسیده بود، اما این نسبت نهتنها تثبیت نشد، بلکه در فاصلهای کوتاه عقبنشینی کرد. این واگرایی مجدد، نشانهای از یک واقعیت مهم است: همگرایی اقتصادی الزاماً خطی و قطعی نیست، بهویژه زمانی که بنیانهای رشد در دو اقتصاد، ماهیتی متفاوت دارند.
اما شاخصی که بهمراتب گویاتر است، نسبت میان GDP و ارزش بازار سهام است. اینجا دقیقاً همانجایی است که «ادراک سرمایهگذاران» خود را بهوضوح نشان میدهد.
در اقتصاد آمریکا، ارزش بازار شرکتها چندین برابر خروجی سالانه اقتصاد است؛ به بیان دیگر، هر واحد تولید اقتصادی، بیش از دو واحد ارزش در بازار سرمایه خلق میکند. در مقابل، در چین این نسبت بهمراتب پایینتر است. این شکاف، نه یک نوسان مقطعی، بلکه بازتاب یک تفاوت ساختاری عمیق است.
بازارها در حال قیمتگذاری «کیفیت رشد» هستند، نه صرفاً «حجم رشد».
در آمریکا، بخش عمدهای از ارزش اقتصادی در دل داراییهای نامشهود شکل میگیرد: فناوری، برند، شبکههای پلتفرمی و سرمایه فکری. اینها داراییهایی هستند که با گذر زمان مستهلک نمیشوند، بلکه در بسیاری موارد، بهصورت نمایی رشد میکنند و مزیت رقابتی ایجاد میکنند. شرکتهایی که در این بستر شکل گرفتهاند، قادرند با حاشیه سود بالا و مقیاسپذیری جهانی، جریانهای نقدی پایدار و رو به رشد خلق کنند.
در مقابل، بخش قابلتوجهی از رشد چین مبتنی بر سرمایهگذاریهای سنگین در زیرساخت، املاک و صنایع فیزیکی بوده است؛ حوزههایی که هرچند در کوتاهمدت به افزایش تولید منجر میشوند، اما در بلندمدت با بازده نزولی، استهلاک سرمایه و وابستگی به بدهی مواجهاند. این نوع رشد، الزاماً به خلق ارزش پایدار در بازار سرمایه منجر نمیشود.
بنابراین، آنچه امروز مشاهده میکنیم، صرفاً اختلاف دو عدد نیست؛ بلکه شکاف میان دو مدل توسعه اقتصادی است:
مدلی مبتنی بر «انباشت فیزیکی و هدایت دولتی»، در برابر مدلی مبتنی بر «نوآوری، بهرهوری و سرمایهگذاری در داراییهای نامشهود».
جمعبندی من بهعنوان یک اقتصاددان این است:
بازار سرمایه، آینده را قیمتگذاری میکند، نه گذشته را. و در حال حاضر، این آینده را در اقتصاد آمریکا با ضریب اطمینان بالاتری میبیند تا در اقتصاد چین.
